Kalkaanslag of schimmel op tegelwerk? Voorkomen is beter - en makkelijker - dan genezen

1. Goede ventilatie is voorwaarde

Als tegelzetter heb je geen invloed op het uiteindelijke gebruik van een badkamer, douche- of wellnessruimte, maar je kunt de klant wel wijzen op mogelijke risico’s. Te beginnen met de noodzaak om de ruimte goed te ventileren. Check daarom altijd voor je begint te tegelen de aanwezigheid van ramen, roosters en/of mechanische ventilatie. Zijn de mogelijkheden voor ventilatie onvoldoende, meld dan aan je opdrachtgever dat dit kan leiden tot de vorming van kalkaanslag en/of schimmel. Leg zo’n advies bij voorkeur schriftelijk vast, zodat je later niet kunt worden aangesproken op mogelijke problemen door vocht. Maar beter nog: zorg ervoor dat de klant of opdrachtgever maatregelen treft of laat treffen om de ventilatie van de ruimte op het vereiste niveau te brengen.

2. Adviseer voor elk gebruik de juiste voeg

Eurocol-voegmiddelen staan bekend om hun uitstekende voegvulling, waterdichtheid en kleurvastheid. Niet voor niets zijn de
706 Speciaalvoeg WD en 717 Eurofine WD de bestverkochte voegmiddelen op de markt. In ‘normale’ natte ruimten, zoals een badkamer in een eengezinswoning, bieden ze de zekerheid van jarenlang douche- en badplezier. Er zijn echter ook intensiever gebruikte natte ruimten, zoals douches in een openbaar zwembad of een industriële (spoel)keuken. Die ruimten worden niet alleen veel intensiever gebruikt, ze worden ook vaak gereinigd met agressieve schoonmaakmiddelen, al dan niet in combinatie met een hogedrukreiniger. Ga in zo’n geval op zeker en adviseer de
716 Eurodur HP. Een zeer sterk, cementgebonden voegmiddel met een zeer hoge slijtvastheid en chemische resistentie. Is er sprake van nog zwaardere belasting in gebruik en reiniging, overweeg dan een epoxyvoeg.

3. Simpel advies: droogtrekken en -wrijven

Ventileren van een natte ruimte is belangrijk, maar je kunt het droogproces ook een handje helpen. Nog een tip vooraf: door het naspoelen van een doucheruimte blijven er geen zeepresten en huidschilfers achter, waardoor schimmel minder kans krijgt. Adviseer de klant een trekker te gebruiken om het water naar het doucheputje of de douchedrain te trekken. Hetzelfde geldt voor wissen van een betegelde douchewand, die je vervolgens droogwrijft met een doek. Zo vormt zich geen kalkaanslag uit leidingwater en schimmel gedijt niet op een droge ondergrond.

4. Leg uit hoe je condens bestrijdt

Vocht in een natte ruimte ontstaat niet alleen door douchen of reinigen van het tegelwerk, ook waterdamp in de lucht slaat neer in de vorm van condens. Dit heeft te maken met wisselende temperaturen en de relatieve luchtvochtigheid. Door het douchen stijgt die relatieve luchtvochtigheid, net als de temperatuur van die vochtige lucht. Als die dan in contact komt met het koelere tegelwerk in de ruimte, vormt zich hierop (extra) condens. Adviseer de klant daarom voor het douchen de badkamer minstens 1 uur vooraf op temperatuur te brengen, zodat minder condens op het (warmere) tegelwerk neerslaat. Leg ook uit dat goed te ventileren na het douchen belangrijk is, maar ook weer niet zo lang dat de tegelwanden - vooral ’s winters - te veel afkoelen, waardoor de condensvorming weer toeneemt.

5. Schimmel is geen kalk en kalk is geen schimmel

Mocht zich ondanks genoemde voorzorgsmaatregelen toch schimmel of kalkaanslag op tegelwerk vormen, dan is hier nog wel iets aan te doen. Bij de klant ontstaan nog weleens misverstanden, want schimmels zijn er in verschillende verschijningsvormen. Vaak zijn ze zwart, maar roze of gele varianten komen ook voor en die worden nog weleens verward met kalkaanslag. Adviseer voor de bestrijding van schimmel altijd een schoonmaakmiddel op basis van chloor, zoals het bekende bleekmiddel. Dit heeft te maken met de pH-waarde (zuurgraad) van vloeistoffen, die varieert van 0 tot 14. Leidingwater heeft een pH-waarde van 7, chloor/bleekmiddel heeft een gelijke of hogere pH-waarde, dit staat doorgaans vermeld op de flacon of jerrycan. Andere soorten schoonmaakmiddelen, zoals groene zeep, zijn ongeschikt voor de bestrijding van schimmel. Die laten een vettige laag achter, waarop zich juist vuil en schimmel kunnen hechten.

Kalkaanslag is een ander verhaal. Deze ontstaat vaak in waterleidinggebieden met ‘hard water’. De meeste kalkwerende schoonmaakmiddelen zijn zuur, met een lage pH-waarde. Hierdoor zijn deze schadelijk voor cementgebonden voegen want ze tasten de structuur aan, met mogelijke schade en lekkage tot gevolg. Adviseer daarom een dergelijk schoonmaakmiddel alleen te gebruiken op de plekken met zichtbare kalkaanslag en niet voordat die voegen en tegels eerst goed natgemaakt zijn. Op die manier doet het schoonmaakmiddel zijn werk aan de oppervlakte, waardoor voegen minder snel schade oplopen. Na het wegboenen van de kalkaanslag moet het tegelwerk rijkelijk worden nagespoeld met schoon leidingwater, waarmee ook de rest van het tegelwerk moet worden gereinigd. Hierna kunnen de wanden worden drooggewreven met een doek en de tegelvloer drooggetrokken met een trekker.