Zo vang je spanning op met het juiste lijmcontactvlak
1. Gebruik de juiste lijmkam en werkwijze
Een tegellijm moet niet alleen goed hechten, hij moet ook spanning in de ondergrond opvangen. Die spanning ontstaat door schuifkrachten als gevolg van krimp en uitzetting. Om die krachten aan te kunnen, moet voldoende lijm aanwezig zijn tussen tegel en ondergrond. Die hoeveelheid lijm en de laagdikte creëer je met de juiste lijmkam en hoe je deze hanteert. Houd je de lijmkam schuin, dan worden de lijmrillen dunner dan wanneer je deze meer rechtop beweegt. Houd hierbij ook rekening met de vlakheid van de ondergrond en met de structuur van de achterzijde van de tegel. De voorgeschreven hoeveelheid lijm en laagdikte zijn belangrijk voor zowel een pasta- als poedertegellijm. Pastategellijm vangt schuifkrachten op door zijn blijvend flexibele eigenschappen, een poedertegellijm doet dit door zijn krachtige hechting. Ook zijn er verschillen tussen de toepassing op vloer en wand, binnen en buiten en tussen verschillende tegelformaten. In de tabel bij tip 5 geven we de voorgeschreven percentages voor het juiste lijmcontactvlak weer.
2. Niet drukken maar schuiven
Secuur gaat boven snel. We zien nog weleens tegelzetters die veel meters op een dag willen maken door de tegels snel na elkaar in de lijm te drukken. Dit lijkt aanlokkelijk, maar zo ontstaat geen optimaal lijmcontactvlak. Op beurzen en tijdens trainingen laten we regelmatig met behulp van een glasplaat zien wat er dan onder de tegel ontstaat: een beperkt lijmcontactvlak. Breng je de tegel echter schuivend in het lijmbed aan, dan ontstaat direct een betere vulling tussen lijm en ondergrond, wat mooi zichtbaar wordt tijdens een demonstratie met genoemde glasplaat. Werk je volgens deze techniek van tegels schuiven, in combinatie met de juiste lijmkam, dan is het lijmcontactvlak altijd in orde. Op zeker willen spelen met een lijmkam met grotere vertanding is echt onnodig, dit kost alleen maar extra lijm. Om te checken of je het juiste lijmcontactvlak aanbrengt, kun je aan het begin van je project altijd even een tegel oplichten, dan weet je zeker dat je goed bezig bent.
3. Werk binnen de voorgeschreven open tijd
Elke tegellijm heeft een voorgeschreven open tijd. Dat is de tijd die je als tegelzetter hebt om tegels te verlijmen na het aanbrengen van de lijm. Wacht je te lang, dan kan zich een ‘huidje’ vormen op de lijmrillen en dit gaat ten koste van de hechting. De open tijd is ruim bemeten, want voor alle Eurocol-tegellijmen is deze minstens 30 minuten. Daarnaast zijn er ook lijmen met een verlengde open tijd, herkenbaar aan de D2TE-kwalificatie (E voor Extended/verlengd). Let op: op een project kunnen externe factoren, zoals tocht, hoge temperaturen of een sterk zuigend ondergrond, de open tijd verkorten. Houd hier rekening mee door dan niet te veel vierkante meters tegelijk in te smeren met lijm of - liever nog - probeer de verwerkingsomstandigheden vooraf te optimaliseren. Strijk een absorberende ondergrond voor met 099 Dispersieprimer en neem maatregelen tegen tocht of bijvoorbeeld direct binnenvallend zonlicht. Een beginnend huidje op lijmrillen doorbreek je eenvoudig met een schuivende beweging van de tegel, waardoor toch een goed lijmcontactvlak ontstaat
4. Opgepast: engobe!
Een handigheidje van tegelfabrikanten is onhandig voor de tegelzetter: engobe. Een kleiachtig poeder dat tijdens het productieproces van keramische tegels wordt toegepast om te voorkomen dat de tegels na het bakken in de oven aan de transportband blijven kleven. Je herkent engobe eenvoudig aan het poeder op de achterzijde van de tegel, wat de hechting van de lijm niet ten goede komt. De tegels vooraf voorstrijken met een primer is natuurlijk geen optie, maar je kunt dit probleem eenvoudig tackelen. Gebruik bij het verlijmen van kleinformaattegels een lijmkam met grotere vertanding en verlijm de tegels goed schuivend. Grootformaattegels smeer je vooraf in met lijm, zodat het aanwezige poeder goed wordt vermengd met de tegellijm en een goede hechting ontstaat.
5. Houd je aan de voorgeschreven percentages
Als je deze tabel opvolgt, speel je altijd op zeker wat betreft het juiste lijmcontactvlak. Er zijn verschillen tussen binnen- en buitentoepassingen, vloeren en wanden en pasta- en poedertegellijmen. Logischerwijs geldt voor tegelwerk op de vloer een hoger percentage lijmcontactvlak dan op de wand, omdat vloeren zwaarder worden belast. Dit geldt ook voor het verlijmen van grootformaattegels en slabs, omdat de afvloeiing van spanning in de ondergrond via de voegen daarbij minder is. Ook aan buitentoepassingen worden hogere eisen gesteld dan binnen. Tot slot nog een voor de hand liggende tip: ook goed gereedschap slijt. Vervang een lijmkam dus tijdig, zodat je altijd de gewenste hoeveelheid lijm opbrengt. Heb je nog vragen over het juiste lijmcontactvlak, bijvoorbeeld bij bijzondere toepassingen? Je Technisch-commercieel adviseur kijkt graag even met je mee op het project!
Benodigd lijmcontactvlak
| Omstandigheden | Wand | Vloer | |
| Pastategelijm | Poedertegellijm | ||
| Binnen | 60% - 80%* | 60% | 80% |
| Buiten | 80% | 100% | 100% |
| Grootformaattegels | 80% | 80% | 100% |
*Afhankelijk van de toepassing en situatie.